Razem ze swoim krótkogłowym kuzynem – king charles spanielem – cavalier należy do najmniejszych przedstawicieli grupy angielskich spanieli. Jest to pies o efektownym wyglądzie i uroczym charakterze. Jego duże oczy wyrażają łagodność i zdziwienie, ale ten wygląd i wyraz oczu mogą być zwodnicze.
W naturze tych psów leży pragnienie przypodobania się właścicielowi, a przy tym odznaczają się znaczną żywiołowością – te dwie cechy nierzadko nie dają się pogodzić. Właściciel cavaliera musi mieć trochę cierpliwości i poczucia humoru, aby rozumieć swego psa i umieć odpowiednio z nim postępować.
Cavalier to doskonały pies do towarzystwa. Jest bystry, ale niekiedy uparty, a wielu przedstawicieli tej rasy do dziś zachowało silny instynkt myśliwski. Dla tych komenda „Do mnie!” może być czasem niemożliwa do natychmiastowego wykonania; nie zmieniając słodkiego i łagodnego wyrazu oczu będą udawać, że niczego nie słyszały... Pomijając tę cechę, są to psy bardzo miłe, oddane właścicielowi, pełne życia i aktywne.
Nigdy nie są agresywne, nie powinny też być nerwowe ani lękliwe. Czasem bywają z tym problemy – jeśli cavalier wychowywany będzie zbyt ostro, może stać się niepewny siebie i bojaźliwy. Zwykle nie są to psy trudne do wychowania, czasem tylko zdradzają pewien upór i samodzielność, jakże charakterystyczne dla myśliwskich spanieli. Nie są nadmiernie pobudliwe i cechują się szczególną delikatnością i subtelnością.
